به جهنّم نگريستم و از آن مطَّلع شدم بيشتر اهل آن را اغنياء ديدم « . خداى تعالى به موسى عليه السّلام وحى فرمود : « اى موسى ، هر گاه ديدى فقر به تو روى آور است ، بگو : خوشا به شعار صالحان . و چون ديدى كه غنا به سوى تو مىآيد ، بگو : گناهى است كه عقوبتش شتاب كرده است » . و روايت است كه : « هيچ روزى نيست مگر اينكه فرشته اى از زير عرش ندا مىكند و پيام مىدهد كه : اى فرزند آدم ، اندكى كه تورا كفايت كند بهتر است از بسيارى كه تورا سركش و طاغى سازد » . و عيسى عليه السّلام فرمود : « غنى به سختى و دشوارى به بهشت مىرود » . پيوست فقر ضد غنا فقر است . و فقر به معنى نداشتن چيزهائى است كه مورد احتياج است . و نداشتن آنچه مورد نياز نيست فقر ناميده نمىشود . البتّه اگر نياز و احتياج به طور اعم منظور باشد و مختص به مال نباشد ، هر موجود ممكنى محتاج و نيازمند است ، زيرا براى بقا و ادامهء وجود خود و ديگر حاجاتى كه از خداى سبحان بهرهء وى مىشود به او احتياج دارد . و بىنياز منحصر به يك وجود است كه به ذات خود واجب است و افادهء وجود به موجودات ديگر مىكند ، و او خداى سبحانه است ، كه غنىّ مطلق است ، و ديگر اشياء موجود فقيران محتاجند . و در كتاب الهى به اين حصر غنا و بىنيازى براى خداوند و فقر و نياز ديگران اشاره شده است : « وَالله الْغَنِىُّ وَأنْتُمُ الْفُقَراءُ » 47 : 38 ( محمد ( ص ) ، 37 ) « فقط خدا بىنياز است و شما نيازمنديد » . و اگر احتياج تنها به مال اختصاص يابد همهء مردم فقير نيستند ، بلكه هر كه مالى را كه به آن نياز دارد نداشته باشد نسبت به آن فقير است ، و فقر به اين معنى است كه در اينجا مىخواهيم بيان كنيم .